Dyskowce, Paletki

Jak kupować paletki – na co należy zwracać uwagę przy zakupie ryb.

Celem tego artykułu nie jest bynajmniej roztaczanie mrocznych wizji na temat rynku akwarystycznego czy też oczernianie konkurencji – zamierzam po prostu zwrócić Waszą uwagę na najistotniejsze cechy określające jakość paletek,  co pozwoli  na dokonanie bardziej świadomego wyboru przy zakupie dyskowców.

Na rynku akwarystycznym dostępna jest dość duża ilość paletek – sprzedawcy oferują paletki wielu odmian w rozmiarach od ok. 5cm (młode 3-4 miesięczne ryby) aż do ryb dorosłych.
Po przyjrzeniu się ogłoszeniom internetowym wprawne oko z łatwością zauważy, że w morzu ofert niełatwo jednak znaleźć ryby dobrej jakości – przeważają niestety tzw. odpady hodowlane oraz młode paletki które nie były należycie karmione, czego efektem jest tzw. szczurkowatość. Całkiem sporo jest również ofert sprzedaży dorosłych paletek o delikatnie mówiąc „średniej jakości”.

Kupujemy młode paletki

Zakup paletek należy poprzedzić w miarę dokładną obserwacją ich wyglądu i zachowania. Ogólnie pojętą jakość ryby najłatwiej będzie sprawdzić poprzez:

1. Przyjrzenie się głowie paletki z boku.
2. Ocenę kształtu ciała dyskowca w przekroju poprzecznym, czyli obserwując rybę od przodu „twarzą w twarz”.
3. Ogólną ocenę kształtu paletki obserwując ją z boku

W punkcie pierwszym zwracamy uwagę na proporcje wielkości głowy dyskowca do reszty ciała patrząc na rybę z boku. Jako głowę traktujemy fragment ryby zaczynający się od pyska, a kończący na krawędzi pokryw skrzelowych. Pod uwagę bierzemy obszar zbliżony do okręgu którego kształt mniej więcej wyznaczają pokrywy skrzelowe.
Prawidłowo żywiona i rozwijająca się młoda paletka będzie miała głowę wielkości około 1/5 lub mniej niż 1/5 powierzchni reszty ciała nie licząc powierzchni płetw – grzbietowej, odbytowej i ogonowej. Powyższe dotyczy ryb wielkości od ok. 5 cm do ok. 8 cm , a więc w dość popularnym rozmiarze oferowanym przez sprzedawców paletek. Za młodą rybę o powyższych proporcjach zapłacimy najwięcej, ale takie paletki są warte zainteresowania. Pamiętajmy o tym że im większa jest ryba, tym jej głowa powinna być mniejsza w stosunku do reszty ciała. Młode paletki w rozmiarze między ok. 9 a 14 cm będą wiec miały proporcjonalnie mniejszą głowę (ok. 1/6~1/7 w stosunku do reszty ciała) od ryb wielkości 5~8 cm.
Jeśli natomiast powierzchnia głowy młodego dyskowca o podanej wielkości jest większa niż 1/4 powierzchni reszty ciała bez płetw, to należy już traktować ją jako rybę bądź genetycznie gorszej jakości, bądź też niewłaściwie żywioną lub posiadającą pasożyty przewodu pokarmowego (jest to dość charakterystyczne dla wielu ryb oferowanych na internetowych serwisach aukcyjnych przez niektórych domorosłych hodowców).
Ekstremalne, ale wcale nierzadko spotykane  przypadki niewłaściwych proporcji wielkości głowy do reszty ciała paletki, to sytuacje kiedy głowa stanowi 1/3 lub nawet połowę powierzchni całego ciała ryby. Zaskakująco wiele można takich ryb zobaczyć na filmikach zamieszczonych na najpopularniejszym serwisie publikującym filmy użytkowników z całego świata.

Te młode paletki mają poprawny kształt przekroju grzbietu i czoła.

W drugim punkcie obserwujemy rybę od przodu zwracając uwagę na kształt przekroju jej ciała, a w szczególności od połowy wysokości do nasady płetwy grzbietowej. Przekrój ciała paletki powinien mieć kształt wypukły w okolicy nasady tej płetwy. Czoło powinno być zaokrąglone, w żadnym wypadku nie powinno być wklęsłe. To samo dotyczy grzbietu ryby – zapadnięty, nożowaty grzbiet świadczy o daleko posuniętym wycieńczeniu organizmu przez pasożyty wewnętrzne. Taka ryba chudnie mimo przyjmowania pokarmu lub też po prostu odmawia przyjmowania pokarmu.

Punkt trzeci – ogólna ocena kształtu i proporcji ciała paletki obserwując ją z boku ma na celu stwierdzenie jak bardzo kształt ryby zbliżony jest do okręgu. Im bardziej okrągła ryba tym lepiej rokuje na przyszłość, choć im młodsza a więc i mniejsza jest paletka tym trudniej ocenić to niewprawnym okiem.  Dużo więcej na temat przyszłego kształtu dyskowca można wywnioskować z egzemplarzy 8-12 cm niż powiedzmy z ryb wielkości 5 cm, ponieważ w tym rozmiarze nawet przyszłe championy nie zawsze jeszcze to po sobie pokazują.

Wielkość oczu paletki

Wielkość oczu jest bezpośrednio powiązana z wielkością głowy ryby, tak więc dyskowiec posiadający zbyt dużą głowę w stosunku do reszty ciała będzie posiadał również zbyt duże oczy. Sprawia to wrażenie, że do starej głowy „przymocowana” jest zbyt mała ryba – efekt jest dość pokraczny. Nie dysponuję niestety w tym momencie wieloma zdjęciami typowych szczurków choć wiadomo że jedno zdjęcie wystarczy za tysiąc słów.

Środkowa rybka posiada dość dużą głowę i oko. Paletki po lewej i prawej mają oprócz tego kształt czoła sugerujący obecność pasożytów układu pokarmowego, a także zmętniałą skórę.

Te młode paletki mają całkiem niezłą proporcję wielkości oka/głowy do reszty ciała, mimo że najkorzystniej byłoby to ocenić patrząc całkiem z boku.

Ubarwienie paletek

Należy pamiętać że paletki naturalnie wybarwiają się w pełni w wieku około 1,5-2 lat w zależności od odmiany.  Paletki ze wzorem na ciele w zależności od odmiany mogą już w młodości posiadać wzór na całym ciele, ale np. turkusowe połyskujące falki u dyskowców w młodym wieku są znacznie mniej intensywne niż u ryb dorosłych ok. 1,5~2,5 letnich. Widok ryby małej lub oferowanej do zakupu jako młoda, a posiadającej wyraźny „dorosły” deseń, lub intensywną barwę ciała w przypadku odmian typu Solid powinien wzbudzić nasze uzasadnione podejrzenie. Jeśli dodatkowo paletka taka posiada nieproporcjonalnie dużą głowę w stosunku do reszty ciała, to taka ryba najprawdopodobniej jest dużo starsza niż deklaruje sprzedawca.
Dość często jednak można spotkać bardzo intensywnie ubarwione młode paletki wielkości 5-8 cm (głównie ryby importowane z Azji) posiadające  prawidłowe proporcje ciała, a więc nie będące rybami skarłowaciałymi. No cóż, nie od dziś wiadomo że azjatyckie hodowle ryb akwariowych mają swoje sposoby na zwiększenie atrakcyjności wyglądu oferowanych okazów. Kto choć raz kupił ryby z takiej partii, ten wie ile z nich dożyło dorosłego wieku i osiągnęło poprawne kształty i rozmiar.
Oczywiście nie wszystkie paletki sprowadzane z Azji były karmione hormonami i barwnikami, ale radziłbym ostrożnie podchodzić do zakupu młodych ryb w „fantastycznych” kolorach. Charakterystyczne dla ryb „szprycowanych”  jest to że w miarę dorastania ich ubarwienie ..blednie zamiast się intensyfikować – odwrotnie niż to się dzieje naturalnie u paletek karmionych  w optymalny sposób. Dodatkowo takie kolorowane ryby mogą całkiem marnieć i nie dożywać dorosłości z powodu zaaplikowanej im w młodości pożałowania godnej „chemioterapii” wybarwiającej.

Wielkość płetw brzusznych paletki

Wielkość płetw brzusznych młodej paletki jest niewielka. Wybierając młode ryby trzeba zwrócić uwagę na te płetwy. Patrząc na młode dyskowce można wręcz odnieść wrażenie że płetwy te są zbyt krótkie jeśli porównać je z charakterystycznymi wąsami w pełni dojrzałych dorosłych ryb.

• Dyskowce wielkości do ok. 5-6 cm: ich płetwy brzuszne sięgają zaledwie do okolic początku płetwy odbytowej i ew. lekko zachodzą na pierwsze promienie tej płetwy. Kształt płetw brzusznych ryb tej wielkości jest z grubsza  zbliżony do listka wierzby i nie posiada na końcu wydłużonego szpica charakterystycznego dla starszych ryb.
• Paletki wielkości od ok. 6~15 cm i w wieku odpowiednio ok. 4-10 miesięcy dalej mają dość krótkie płetwy brzuszne lekko zachodzące na początek płetwy odbytowej. Płetwy te oczywiście rosną razem z rybą i w tym czasie pojawia się już na nich szpiczasty koniec, który jednak dopiero później wydłuży się tworząc charakterystyczne wąsy.
• Płetwy brzuszne dorosłej paletki sięgają zwykle co najmniej do okolic połowy długości płetwy odbytowej lub dalej, a u niektórych samców mogą one sięgać do końca tułowia lub nawet ogona.

Ocena wieku ryby na podstawie długości płetw brzusznych, w przypadku ryb takich jak dyskowce jest dość skuteczną metodą określenia wartości ryby. Paletki o niewielkich rozmiarach posiadające długie płetwy brzuszne (sięgające połowy płetwy odbytowej) nie dają rokowań na osiągnięcie pełnej wielkości.

Krajowy rynek akwarystyczny

Dyskowce dobrej jakości nigdy nie były i prawdopodobnie nie będą tanie, tak jak wszystko inne co jest dobrej jakości. Polski rynek jest aktualnie na etapie na którym większość nabywców szuka przede wszystkim towarów tanich, nie inaczej jest na rynku akwarystycznym. Wiąże się z tym naturalne dążenie sprzedawców do zaoferowania klientom jak najtańszych towarów. Na rynku akwarystycznym wygląda to tak, że sprowadza się ryby najtańsze bo te drogie są często poza zasięgiem przeciętnego kupującego. Do tej pory np. z powodzeniem funkcjonują na polskim rynku sprzedawcy paletek oferujący ryby pochodzące z tzw. wypełniaczy boksów – już tłumaczę o co chodzi. Ryby sprowadzane z zagranicy przylatują w pudłach kartonowych (tzw. boksach) w których umieszczone są worki z rybami. Worki w takim boksie upakowane są ciasno żeby nie mogły się luźno przemieszczać wewnątrz pudełka, tak więc w boksie danej wielkości zawsze jest jednakowa ilość worków z rybami. Jeśli worków z dyskowcami klasowymi jest mniej niż potrzeba do zapełnienia boksu, często eksporter dopełnia boks workami zawierającymi gratisowe, pozaklasowe paletki. Każdy hodowca wie że w każdej hodowli jest zawsze pewna ilość takich ryb i tak naprawdę stanowią one problem bo czasem nawet za darmo ciężko się ich pozbyć. Jakkolwiek, na naszym dość biednym rynku takie różnokolorowe paletki-odpady latami szły jak przysłowiowe świeże bułeczki za całkiem niemałe kwoty.

cdn.

Jedna Odpowiedź do “Jak kupować paletki”